Πρόκληση πολλαπλής ωοθυλακιορρηξίας

Κατά τη διάρκεια ενός φυσιολογικού κύκλου, ο υποθάλαμος εκκρίνει την ορμόνη GnRH η οποία επιδρά στην υπόφυση, η οποία με τη σειρά της εκκρίνει την θυλακιοτρόπο ορμόνη (FSH) και την ωχρινοποιητική ορμόνη (LH), γνωστές και ως υποφυσιακές γοναδοτροπίνες.

Λόγω της FSH, αρχίζει να ωριμάζει στην ωοθήκη μια ομάδα 8-12 ωοθυλακίων (μικρές κύστες που περιέχουν ωάρια). Την 8η ημέρα του κύκλου, ένα από τα ωοθυλάκια αυτά θα επικρατήσει και μετά από 4 με 5 ημέρες, υπό την επίδραση της LH θα ωριμάσει και θα φτάσει στην ωορρηξία. Τα υπόλοιπα ωοθυλάκια θα αποτύχουν να ωριμάσουν, θα εκφυλιστούν και θα γίνουν «ατρητικά».

Η φαρμακευτική αγωγή που χορηγείται, έχει ως στόχο να διασώσει τα ωοθυλάκια αυτά από την ατρησία και να τα βοηθήσει να ωριμάσουν όπως εκείνο που επικρατεί. Η πρόκληση πολλαπλής ωορρηξίας εφαρμόζεται είτε σε γυναίκες οι ωοθήκες των οποίων δεν έχουν την ικανότητα να οδηγήσουν ένα ωοθυλάκιο σε ωρίμανση (PCOS), είτε σε γυναίκες που στοχεύουμε στην ωρίμανση πολλαπλών ωοθυλακίων για να αυξήσουμε τις πιθανότητες εγκυμοσύνης. Η θεραπεία αυτή μπορεί να είναι ιδιαίτερα επιτυχής όταν μετά από ενδελεχή διερεύνηση δεν έχουν αποκαλυφθεί άλλες αιτίες υπογονιμότητας, παρά μόνο η ανωοθυλακιορρηξία.

Τα ποσοστά επίτευξης εγκυμοσύνης κυμαίνονται από 15-20% σε κάθε κύκλο και εξαρτώνται από την ηλικία της γυναίκας, το φαρμακευτικό σκεύασμα που χρησιμοποιείται και τη χρονική διάρκεια της υπογονιμότητας. Πρόκληση πολλαπλής ωορρηξίας μπορεί να προσφερθεί ως θεραπεία για μια περίοδο 6-9 μηνών.

Ποια σκευάσματα χρησιμοποιούνται;

Τα σκευάσματα που χορηγούνται είναι συνθετικά παρασκευασμένες ορμόνες, πανομοιότυπες με αυτές που εκκρίνονται από τη γυναικεία υπόφυση στον εγκέφαλο. Τα πιο κοινά φάρμακα είναι:

  • Κιτρική κλομιφαίνη – πρόκειται για χάπι που λαμβάνεται από το στόμα στις ημέρες 2-6 του κύκλου
  • Αναστολέας αρωματάσης (Λετροζόλη) – πρόκειται για χάπι που λαμβάνεται από το στόμα στις ημέρες 2-6 του κύκλου
  • Ενέσιμες γοναδοτροπίνες που περιέχουν θυλακιοτρόπο ορμόνη (FSH). Τις ενέσεις αυτές τις κάνει η ίδια η γυναίκα σε καθημερινή βάση. Ξεκινούν από τις πρώτες ημέρες του κύκλου της και συνεχίζονται για 10-12 ημέρες (ή και περισσότερο σε κάποιες περιπτώσεις)

Η διέγερση των ωοθηκών παρακολουθείται στενά από τον γυναικολόγο αναπαραγωγής με τη μέτρηση της ορμόνης που παράγουν τα ωοθυλάκια καθώς ωριμάζουν, καθώς και με υπερηχογραφικό έλεγχο του μεγέθους τους. Όταν μέσω του υπερηχογραφήματος εντοπισθεί ένα ώριμο ωοθυλάκιο, γίνεται μια ακόμη ένεση η οποία το βοηθά να ωριμάσει.

Ποιές είναι οι επιπλοκές της πρόκλησης πολλαπλής ωορρηξίας;

Οι κύριες επιπλοκές χρησιμοποίησης των παραπάνω φαρμάκων σε γυναίκες με ασταθή περίοδο και ανωοθυλακιορρηκτικούς κύκλους είναι η επίτευξη πολύδυμης κύησης και το σύνδρομο υπερδιέγερσης ωοθηκών (OHSS).